• Fysieke belasting zorg

Hieronder vindt u de samenvatting van dit kennisdossier. Deze en het complete dossier kunt u hieronder ook downloaden.

Opgesteld door
  • Jaap Maas
  • Wim van Alphen

Dit dossier maakt onderdeel uit van het arbokennisnetdossier zorg. Andere inhoudelijke onderwerpen zijn: PSA, infectiepreventie en brandveiligheid. Algemene informatie over de sector is beschreven in het dossier Algemeen. Dit dossier is bedoeld voor de veiligheid van medewerkers in de zorg. Door het werken met patiënten en cliënten lopen medewerkers bepaalde risico's.

Patiëntveiligheid en medewerkersveiligheid

Dit dossier is aanvullend op het dossier fysieke belasting dat onderscheid maakt in:

  • Tillen, kracht zetten
  • Werkhouding
  • Geknield, gehurkt werken
  • Zittend, staand werk

Dit dossier is gericht op de risico’s van fysieke belasting in ziekenhuizen en verpleeg- en verzorgingstehuizen. De sectoren geestelijke gezondheidszorg, thuiszorg, huisartspraktijken, ambulancezorg, tandheelkundige praktijken, acupunctuurpraktijken, revalidatiecentra e.d. vallen vooralsnog buiten de scope van dit dossier. Niettemin zijn veel zaken vanuit dit dossier ook van toepassing op die sectoren. Ziekenhuizen en verpleeg- en verzorgingshuizen onderscheiden zich van veel andere branches door tal van eigenschappen.

Samengevat:

  • De zorg is mens-intensief: zeer veel medewerkers en relatief weinig automatisering. Dus net tegengesteld aan de bedrijfsvoering in productiebedrijven.
  • Daarnaast wordt de zorg ook gekenmerkt door onverwachtse situaties en moeten kunnen inspelen van de professional op acute (nood)situaties.
  • In de zorg zijn door de aard en de complexiteit van het medisch bedrijf zeer veel disciplines en professionals betrokken.
  • Veel gezondheidsprofessionals zijn zich onvoldoende bewust van de gevaren van chronische fysieke overbelasting, met als gevolg (mede door de werkdruk) een verslapping van preventieve maatregelen en naleving protocollen.
  • De zorg onderscheidt zich van veel andere sectoren door de niet-zelfredzaamheid van de patiënten en cliënten; bijvoorbeeld brand zijn andersoortige maatregelen nodig. Bovendien speelt de afhankelijkheid van patiënten en cliënten t.o.v. de artsen een rol.
  • De bereidheid bij het cure en care personeel om aan arbeidsomstandigheden te denken is niet groot. Het primaire proces gaat voor en door de werkdruk wordt veel daaraan ondergeschikt gemaakt. Wel is er een drive om in kwaliteit the investeren vanwege de accreditatie HKX, NIAZ e.d.

Fysieke belasting is vaak de oorzaak van verzuim en ziekte in de Nederlandse gezondheidszorg. Dit vraagt om preventiebeleid en aandacht voor fysieke belasting op de werkvloer.